మీరు స్టాక్ మార్కెట్లో ట్రేడింగ్ మొదలుపెట్టినప్పుడు, ఒక ట్రేడ్లో ప్రాఫిట్ వచ్చిందా లేదా అని చూసేముందు, ఆ ట్రేడ్కి ఎన్ని రకాల ఛార్జీలు కట్ అవుతున్నాయో తెలుసుకోవడం చాలా ముఖ్యం. చాలామంది కొత్త ట్రేడర్స్ “ప్రాఫిట్ వచ్చింది” అనుకుని చెక్ చేస్తే, contract note లో అర్థం కాని పది రకాల ఛార్జీలు కనిపించి, actual profit చాలా తక్కువగా ఉంటుంది. కొందరైతే బ్రోకరేజ్ ఒక్కటే ఛార్జీ అనుకుంటారు — కానీ నిజానికి బ్రోకరేజ్ కంటే ఎక్కువగా ప్రభుత్వ టాక్సులు, ఎక్స్ఛేంజ్ ఛార్జీలే కట్ అవుతాయి.
ఈ ఆర్టికల్లో Delivery, Intraday, F&O — ఈ మూడు రకాల ట్రేడింగ్లో ఎలాంటి ఛార్జీలు ఉంటాయో, అవి ఎలా లెక్కిస్తారో, ఏ బ్రోకర్లో ఎంత పడుతుందో — అన్నీ సింపుల్గా, రియల్ ఉదాహరణలతో వివరిస్తాను. ఇది కొత్తగా వచ్చే ట్రేడర్స్ కోసం, అలాగే ఇప్పటికే ట్రేడ్ చేస్తున్నవారు తమ ఛార్జీలు సరిగ్గా అర్థం చేసుకోవడానికి ఉపయోగపడుతుంది.
స్టాక్ మార్కెట్లో ఎన్ని రకాల ఛార్జీలు ఉంటాయి?
ప్రతి ట్రేడ్లోనూ ప్రధానంగా ఈ కింది ఛార్జీలు వర్తిస్తాయి:
- బ్రోకరేజ్ (Brokerage) — మీ బ్రోకర్ మీ తరపున ట్రేడ్ execute చేసినందుకు వసూలు చేసే ఫీజు. ఇది బ్రోకర్ని బట్టి మారుతుంది.
- STT (Securities Transaction Tax) — కేంద్ర ప్రభుత్వం వసూలు చేసే డైరెక్ట్ టాక్స్. ఇది ఏ బ్రోకర్లో ట్రేడ్ చేసినా ఒకేలా ఉంటుంది.
- Exchange Transaction Charges — NSE/BSE వసూలు చేసే ఛార్జీలు.
- SEBI Turnover Fees — SEBI రెగ్యులేటరీ ఫీజు (చాలా చిన్న మొత్తం, ₹10 per crore).
- Stamp Duty — రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వసూలు చేసేది, buy సైడ్లో మాత్రమే వర్తిస్తుంది.
- GST — బ్రోకరేజ్ + exchange transaction charges మీద 18%.
- DP Charges (Depository Participant) — Delivery షేర్స్ అమ్మినప్పుడు మాత్రమే వర్తిస్తుంది, ఒక్కో స్టాక్కి (ISIN) రోజుకి ఒకసారి.
ఈ ఏడింటిలో, బ్రోకరేజ్ ఒక్కటే బ్రోకర్ని బట్టి మారుతుంది. మిగతా ఆరు (STT, Exchange Charges, SEBI Fee, Stamp Duty, GST, DP Charges) ప్రభుత్వం/exchange నిర్ణయించినవి కాబట్టి, ఏ బ్రోకర్లో ట్రేడ్ చేసినా ఇవి ఒకేలా ఉంటాయి.
1. డెలివరీ ట్రేడింగ్ ఛార్జీలు (Delivery Trading)
డెలివరీ అంటే మీరు కొన్న షేర్స్ని అదే రోజు అమ్మకుండా, మీ డీమ్యాట్ అకౌంట్లో పెట్టుకుని, తర్వాత ఎప్పుడైనా అమ్మడం — అంటే long-term investing లేదా swing trading.
డెలివరీ బ్రోకరేజ్ బ్రోకర్ని బట్టి ఎలా మారుతుంది
చాలామంది “డెలివరీకి బ్రోకరేజ్ ఉండదు” అనుకుంటారు, కానీ ఇది అన్ని బ్రోకర్లకూ వర్తించదు. కొన్ని ప్రధాన బ్రోకర్ల డెలివరీ బ్రోకరేజ్ ఇలా ఉంది (2026 నాటికి):
| బ్రోకర్ | డెలివరీ బ్రోకరేజ్ |
|---|---|
| Zerodha | ₹0 (పూర్తిగా ఉచితం) |
| Groww | ₹20 లేదా ట్రేడ్ విలువలో 0.1% (ఏది తక్కువో అది), కనీసం ₹5 |
| Upstox | ₹20 flat per order |
| Angel One | మొదటి 30 రోజులు ₹500 వరకూ ఉచితం, తర్వాత ₹20 లేదా 0.1% (ఏది తక్కువో అది), కనీసం ₹5 |
| ICICI Direct (ఫుల్ సర్వీస్) | 0.25%–0.55% వరకూ (ప్లాన్ని బట్టి) |
గమనిక: బ్రోకర్ల pricing plans తరచూ మారుతుంటాయి (ఉదాహరణకు Groww 2024 మధ్యలో ఉచిత డెలివరీ తీసేసింది, Upstox 2021 నుండే ఉచితం ఇవ్వడం లేదు). కాబట్టి ట్రేడింగ్ మొదలుపెట్టేముందు మీ బ్రోకర్ అధికారిక వెబ్సైట్లో తాజా ఛార్జీలు చెక్ చేసుకోండి.
డెలివరీలో పడే ప్రభుత్వ/ఎక్స్ఛేంజ్ ఛార్జీలు
బ్రోకరేజ్ ఎంత అయినా, ఈ కింది ఛార్జీలు అందరికీ ఒకేలా వర్తిస్తాయి:
- STT: buy మీద 0.1% + sell మీద 0.1% (రెండు వైపులా వర్తిస్తుంది)
- Exchange Transaction Charges: సుమారు 0.00297% (turnover మీద, NSE)
- Stamp Duty: buy సైడ్లో 0.015%
- SEBI Fee: ₹10 per crore (నామమాత్రం)
- GST: బ్రోకరేజ్ + exchange charges మీద 18%
- DP Charges: మీరు అమ్మిన రోజు, ఒక్కో స్టాక్కి సుమారు ₹13.5–20 + GST
ఉదాహరణ 1: Zerodha (జీరో బ్రోకరేజ్ బ్రోకర్లో)
మీరు ₹1,00,000 విలువైన షేర్స్ కొని, తర్వాత అదే ధరకి అమ్మారు అనుకోండి:
| ఛార్జీ | మొత్తం |
|---|---|
| బ్రోకరేజ్ | ₹0 |
| STT (buy+sell, 0.2%) | ₹200 |
| Exchange charges | ₹6 |
| Stamp duty (buy) | ₹15 |
| DP charges (sell రోజు) | ~₹16 + GST |
| మొత్తం ఛార్జీలు | సుమారు ₹240–260 |
బ్రోకరేజ్ జీరో అయినా, ₹1 లక్ష టర్నోవర్కి ఇంచుమించు ₹250 వరకూ ఖర్చు అవుతుంది.
ఉదాహరణ 2: Groww (₹20 లేదా 0.1% బ్రోకరేజ్ మోడల్లో)
అదే ₹1,00,000 ట్రేడ్కి:
| ఛార్జీ | మొత్తం |
|---|---|
| బ్రోకరేజ్ (buy+sell, ₹20 చొప్పున) | ₹40 |
| ప్రభుత్వ ఛార్జీలు (పైన లెక్క ప్రకారం) | ~₹240 |
| బ్రోకరేజ్ మీద GST | ~₹7 |
| మొత్తం ఛార్జీలు | సుమారు ₹287–290 |
ఇక్కడ చూడాల్సింది ఏంటంటే — “జీరో బ్రోకరేజ్” అని అడ్వర్టైజ్ చేసే బ్రోకర్లలో కూడా, అది ఏ సెగ్మెంట్కి (delivery/intraday/F&O) వర్తిస్తుందో, promo period conditions ఏమైనా ఉన్నాయో చూసుకోవాలి.
2. ఇంట్రాడే ట్రేడింగ్ ఛార్జీలు (Intraday Trading)
ఇంట్రాడే అంటే అదే రోజు కొని, అదే రోజు అమ్మేయడం. ఇక్కడ ముఖ్యమైన తేడాలు:
- DP ఛార్జీలు ఉండవు (షేర్స్ మీ డీమ్యాట్లోకి రావు కాబట్టి)
- STT delivery కంటే తక్కువగా ఉంటుంది, అది కూడా sell సైడ్లో మాత్రమే
- దాదాపు అన్ని డిస్కౌంట్ బ్రోకర్లు (Zerodha, Groww, Upstox, Angel One) ఇంట్రాడేకి ₹20/order flat లేదా అంతకంటే తక్కువ (0.03%–0.1% ఏది తక్కువైతే అది) వసూలు చేస్తాయి
ఇంట్రాడేలో ఏమేం పడతాయి
- బ్రోకరేజ్: సాధారణంగా ₹20 per order లేదా 0.03%–0.1% (ఏది తక్కువైతే అది)
- STT: sell సైడ్లో మాత్రమే 0.025%
- Exchange Transaction Charges: సుమారు 0.00345%
- Stamp Duty: buy సైడ్లో 0.003%
- SEBI Fee: ₹10 per crore
- GST: బ్రోకరేజ్ + exchange charges మీద 18%
ఉదాహరణ
₹1,00,000 buy చేసి, ₹1,00,000 కే sell చేశారు (మొత్తం టర్నోవర్ ₹2 లక్షలు):
| ఛార్జీ | మొత్తం |
|---|---|
| బ్రోకరేజ్ (₹20 flat, buy+sell రెండు orders) | ₹40 |
| STT (sell మీద మాత్రమే 0.025% x ₹1,00,000) | ₹25 |
| Exchange charges | ~₹7 |
| Stamp duty (buy మీద) | ~₹0.30 |
| GST (బ్రోకరేజ్+exchange మీద 18%) | ~₹8.5 |
| మొత్తం ఛార్జీలు | సుమారు ₹80 |
ఇంట్రాడేలో STT delivery కంటే తక్కువ అయినా, రోజుకి చాలాసార్లు ట్రేడ్ చేస్తే బ్రోకరేజ్ + GST కలిపి మొత్తం ఖర్చు వేగంగా పెరుగుతుంది. ఇంటర్డే స్కాల్పింగ్ చేసేవారు దీన్ని ప్రత్యేకంగా గమనించాలి.
3. F&O (Futures & Options) ట్రేడింగ్ ఛార్జీలు
2026 బడ్జెట్ తర్వాత, ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి F&O STT రేట్లు పెరిగాయి. ఇది ముఖ్యంగా ఫ్రీక్వెంట్గా ఆప్షన్స్ ట్రేడ్ చేసేవారికి పెద్ద మార్పు, కాబట్టి ఈ కొత్త రేట్లు గుర్తుపెట్టుకోవడం చాలా అవసరం.
Futures ఛార్జీలు
- బ్రోకరేజ్: ₹20 per order (flat, చాలా బ్రోకర్లలో)
- STT: sell సైడ్లో 0.05% (2026 బడ్జెట్కి ముందు ఇది 0.02% ఉండేది)
- Exchange Transaction Charges: సుమారు 0.0019%
- Stamp Duty: buy సైడ్లో 0.002%
- GST: బ్రోకరేజ్ + exchange charges మీద 18%
Options ఛార్జీలు
- బ్రోకరేజ్: ₹20 per order (flat)
- STT: ప్రీమియం మీద sell సైడ్లో 0.15% (2026కి ముందు ఇది 0.125% ఉండేది). ఆప్షన్ ఎక్సర్సైజ్ అయితే, buyer intrinsic value మీద 0.15% చెల్లించాలి
- Exchange Transaction Charges: ప్రీమియం మీద సుమారు 0.035%–0.05% (futures/cash కంటే చాలా ఎక్కువ)
- GST: బ్రోకరేజ్ + exchange charges మీద 18%
ఉదాహరణ (Options ట్రేడ్)
మీరు ఒక ఆప్షన్ లాట్ని ₹5,000 ప్రీమియంకి కొని, ₹6,000కి అమ్మారు అనుకోండి:
| ఛార్జీ | మొత్తం |
|---|---|
| బ్రోకరేజ్ (buy+sell) | ₹40 |
| STT (sell ₹6,000 మీద 0.15%) | ₹9 |
| Exchange charges | ~₹3–4 |
| GST | ~₹8 |
| మొత్తం ఛార్జీలు | సుమారు ₹60 |
ఇక్కడ ప్రాఫిట్ ₹1,000 అనుకుంటే, ఛార్జీలు ₹60 వరకూ తినేస్తాయి — అంటే దాదాపు 6% ప్రాఫిట్ ఛార్జీలకే పోతుంది. ఎక్కువసార్లు ట్రేడ్ చేస్తే ఇది మరింత పెరుగుతుంది. అందుకే F&O ట్రేడ్ తీసుకునేముందు, “ఎంత move వస్తే ఛార్జీలు కవర్ అవుతాయి” (breakeven point) లెక్క వేసుకోవడం ముఖ్యం.
Delivery vs Intraday vs F&O — ఛార్జీల పోలిక (Quick Reference)
| ఛార్జీ రకం | Delivery | Intraday | Futures | Options |
|---|---|---|---|---|
| STT | 0.1% (buy+sell) | 0.025% (sell) | 0.05% (sell) | 0.15% ప్రీమియం (sell) |
| DP Charges | ఉంటాయి (sell రోజు) | లేవు | లేవు | లేవు |
| Stamp Duty | 0.015% (buy) | 0.003% (buy) | 0.002% (buy) | 0.003% (buy) |
| బ్రోకరేజ్ | బ్రోకర్ని బట్టి ₹0 నుండి ₹20/0.1% వరకూ | ₹20/order flat | ₹20/order flat | ₹20/order flat |
బ్రోకర్ ఎంచుకునేటప్పుడు ఏం చూడాలి?
Zerodha, Groww, Upstox, Angel One లాంటి డిస్కౌంట్ బ్రోకర్లు అన్నీ ఇంట్రాడే/F&O కి దాదాపు ఒకేలా ₹20 flat (లేదా అంతకంటే తక్కువ) వసూలు చేస్తాయి — కానీ డెలివరీ బ్రోకరేజ్లో మాత్రం వీటి మధ్య నిజమైన తేడా ఉంటుంది. పైన చూసినట్టు, ఈ నలుగురిలో Zerodha మాత్రమే డెలివరీకి నిజంగా ₹0 తీసుకుంటుంది; మిగతావి ₹20/0.1% వరకూ వసూలు చేస్తాయి.
ICICI Direct, HDFC Securities లాంటి ఫుల్-సర్వీస్ బ్రోకర్లు పర్సెంటేజ్ బేస్డ్ బ్రోకరేజ్ తీసుకుంటారు (0.15%–0.55% వరకూ), కానీ రీసెర్చ్ రిపోర్ట్స్, రిలేషన్షిప్ మేనేజర్ సపోర్ట్ లాంటివి ఇస్తారు.
మీరు ఫ్రీక్వెంట్గా డెలివరీ ట్రేడ్స్ చేసేవారైతే, ఏ బ్రోకర్ డెలివరీకి నిజంగా జీరో బ్రోకరేజ్ ఇస్తుందో ఖచ్చితంగా చెక్ చేసుకోవడం లాంగ్ రన్లో మంచిది — advertise లో “zero brokerage” అని ఉన్నా, అది intraday/F&O కి మాత్రమే వర్తించొచ్చు, లేదా promo period కి మాత్రమే వర్తించొచ్చు.
ఛార్జీలు తగ్గించుకోవడానికి కొన్ని ప్రాక్టికల్ టిప్స్
- ఓవర్ట్రేడింగ్ మానుకోండి — ప్రతి ఎక్స్ట్రా ట్రేడ్కి బ్రోకరేజ్ + GST + STT కలిపి ఖర్చు పెరుగుతుంది
- Lot size, order size ఆప్టిమైజ్ చేసుకోండి — చిన్న చిన్న ఆర్డర్లుగా split చేయకుండా ఉంటే బ్రోకరేజ్ ఆదా అవుతుంది
- ట్రేడ్ చేసేముందు brokerage calculator వాడి net ప్రాఫిట్/లాస్ చెక్ చేసుకోండి — చాలా బ్రోకర్ వెబ్సైట్లలో ఇది ఉచితంగా దొరుకుతుంది
- F&O లో ఎక్కువ ఫ్రీక్వెన్సీలో ట్రేడ్ చేసేముందు STT, ఎక్స్చేంజ్ ఛార్జీలు లెక్కేసుకోండి — 2026 తర్వాత ఇవి పెరిగాయి కాబట్టి బ్రేక్ఈవెన్ పాయింట్ ముందుకు జరిగింది
- డెలివరీ ట్రేడ్స్ ఎక్కువ చేసేవారైతే, జీరో-బ్రోకరేజ్ డెలివరీ ఇచ్చే బ్రోకర్ ఎంచుకోవడం వల్ల లాంగ్ టర్మ్లో బాగా ఆదా అవుతుంది
చివరిగా చెప్పేది
స్టాక్ మార్కెట్లో ప్రతి ట్రేడ్కి బ్రోకరేజ్ ఒక్కటే ఖర్చు కాదు — STT, GST, Stamp Duty, Exchange Charges, DP Charges కలిపి చూస్తే మొత్తం ఖర్చు గణనీయంగా ఉంటుంది, ముఖ్యంగా F&O లో. బ్రోకరేజ్ “జీరో” అని చూసి బ్రోకర్ ఎంచుకోవడం కంటే, మొత్తం ఛార్జీలు (బ్రోకరేజ్ + ప్రభుత్వ టాక్సులు) ఎంత అవుతాయో లెక్క వేసుకోవడం ముఖ్యం.
ఏ ట్రేడ్ తీసుకున్నా, entry కి ముందే “ఈ ట్రేడ్కి total cost ఎంత, break-even point ఎంత” అని లెక్క వేసుకోవడం అనుభవం ఉన్న ట్రేడర్స్ అందరూ పాటించే అలవాటు. ఈ ఛార్జీలను అర్థం చేసుకుంటే, మీ ట్రేడింగ్ స్ట్రాటజీని దానికి తగ్గట్టు మార్చుకోవచ్చు, unnecessary ఖర్చులు తగ్గించుకోవచ్చు.\
Disclaimer: ఈ ఆర్టికల్ కేవలం విద్యా ప్రయోజనాల కోసమే (Educational Purpose Only). ఇది ఇన్వెస్ట్మెంట్ లేదా ట్రేడింగ్ సలహా కాదు. స్టాక్ మార్కెట్లో ట్రేడింగ్/ఇన్వెస్ట్మెంట్ రిస్క్తో కూడుకున్నది. బ్రోకరేజ్ ఛార్జీలు బ్రోకర్ని బట్టి, ప్రభుత్వ నిబంధనల ప్రకారం తరచూ మారుతూ ఉంటాయి — ట్రేడ్ చేసేముందు మీ బ్రోకర్ యొక్క తాజా ఛార్జీల వివరాలు అధికారిక వెబ్సైట్లో ఖచ్చితంగా చెక్ చేసుకోండి.
Tags: స్టాక్ మార్కెట్ ఛార్జీలు, STT, బ్రోకరేజ్ ఛార్జీలు, Intraday Trading Telugu, F&O Trading Telugu, Delivery Trading Charges, Trading Telugu, Zerodha Groww Charges